Zasady oświetlania pomieszczeń magazynowych

Magazyny są nieodzowną częścią każdego zakładu produkcyjnego, usługowego czy firmy handlowej. Pomieszczenia te posiadają duże znaczenie ze względu na wartość przechowywanych towarów oraz swoją rolę w funkcjonowaniu całego przedsiębiorstwa. Nowoczesne pomieszczenia magazynowe, zwłaszcza magazyny wysokiego składowania, wymagają szczególnie dobrego oświetlenia.

Oświetlenie wnętrz magazynowych powinno spełniać wymagania normy PN-EN 12464-1:2004 "Światło i oświetlenie. Oświetlenie miejsc pracy. Część 1: Miejsca pracy we wnętrzach" oraz wymagań szczegółowych dotyczących np. BHP przy pracy na wysokości. Wymagania dotyczące prawidłowego oświetlenia magazynu powinny dotyczyć rozkładu natężenia oświetlenia i luminancji na podłodze oraz na poszczególnych elementach regałów. Oddzielne, dodatkowe wymagania stawiane są dla osprzętu i opraw oświetleniowych w magazynach do przechowywania materiałów łatwopalnych czy też żywności. Większość pomieszczeń przeznaczonych jest do składowania materiałów i produktów, które powinny być przechowywane w normalnych warunkach środowiskowych. Temperatura otoczenia wewnątrz magazynu zwykle zawiera się w granicach od 0 do 30oC przy wilgotności względnej nieprzekraczającej 85%. Przechowywane towary są najczęściej pakowane w kartonowych pudełkach i układane na regałach. Nowoczesny magazyn powinien być starannie oświetlony z zachowaniem wymaganych poziomów natężenia oświetlenia na płaszczyźnie roboczej.


Oświetlenie magazynów o wysokości poniżej 3,5m

Bardzo popularnym rozwiązaniem w oświetleniu wielu różnych powierzchni jest zastosowanie oprawy dla świetlówki liniowej T8 o mocy 18 W lub 36 W. Źródła światła tego rodzaju dobrze sprawdzają się oświetleniu małych magazynów i podobnych pomieszczeń. We wnętrzach o większej kubaturze, możliwe jest zastosowanie opraw dla świetlówek o większej mocy np. 58 W i wykorzystanie dodatkowych linek nośnych dla zawieszenia opraw. Pomieszczenia wysokie powinny być oświetlane oprawami świetlówkowymi zawieszonymi na linkach nośnych na wysokości nie większej niż 3,5 m nad powierzchnią roboczą. Nawet niewielkie obniżenie wysokości zawieszenia opraw daje znaczne zwiększenie natężenia oświetlenia na powierzchni roboczej i oszczędność energii. Liniowy kształt źródła światła jest bardzo korzystny w oświetleniu magazynów gdyż po-zwala na stworzenie linii świetlnych biegnących wzdłuż regałów. Takie roz-wiązanie jest najbardziej efektywnym wykorzystaniem strumienia świetlnego opraw i pozwala na uzyskanie dużej równomierności natężenia oświetlenia. W przypadku, gdy na etapie projektowania oświetlenia, nieznane jest usytuowanie regałów w pomieszczeniu, najlepszym rozwiązaniem jest umieszczenie opraw wysoko na suficie i w ten sposób zwiększenie równomierności natężenia oświetlenia na powierzchni roboczej, w tym przypadku na podłodze magazynu.


Oświetlenie magazynów o wysokości powyżej 3.5m

W wysokich pomieszczeniach zwykle niemożliwe jest zastosowanie świetlówek liniowych w oświetleniu podstawowym. Wówczas należy stosować oprawy oświetleniowe mocowane do sufitu bądź podwieszane na linkach, przeznaczone do wysokoprężnych lamp metalohalogenkowych z trzonkiem E40 o mocy 250 W lub 400 W. Źródła te posiadają znacznie większy strumień świetlny i skuteczność świetlną w porównaniu ze świetlówkami T8 czy nawet T5. Dlatego, do oświetlenia tej samej powierzchni wystarczy zastosować mniejszą liczbę opraw, pamiętając jednak o konieczności zachowania wymaganej równomierności natężenia oświetlenia. Wiąże się to także z pewnym ryzykiem, że w przypadku uszkodzenia nawet jednej z opraw powstaną duże różnice w poziomach natężenia oświetlenia powodujące dyskomfort oświetleniu. W oprawach najczęściej stosowane są dwa podstawowe rodzaje kloszy: nieprzeświecalny - aluminiowy i przeświecalny - poliwęglanowy. Klosze aluminiowe, o ograniczonym kącie rozsyłu światłości polecane są w przypadkach umieszczenia opraw bezpośrednio pod sufitem. Strumień świetlny oprawy ukierunkowany jest w dół, w kierunku podłogi i częściowo na powierzchnie boczne regałów. Klosze półprzezroczyste, wykonane z poliwęglanu pozwalają na szeroki rozsył światłości i doświetlenie powierzchni sufitu znajdującej się ponad oprawą. Pryzmatyczne elementy rozpraszające kloszy zmniejszają luminancję opraw, co jest bardzo korzystne w przypadku oświetlenia wnętrz pomieszczeń. Zastosowanie opraw do lamp metalohalogenkowych wymaga w większości pomieszczeń dodatkowego oświetlenia zapasowego, które zapewni podstawową orientację w pomieszczeniu po zaniku napięcia. Wewnątrz pomieszczeń suchych i o niewielkim zapyleniu możliwe jest stosowanie opraw o stopniu ochrony IP20. Jednak dla magazynów oraz podobnych pomieszczeń, gdzie dostęp do opraw jest utrudniony i nie przewiduje się częstej konserwacji, zalecane jest zastosowanie opraw o podwyższony stopniu ochrony np. IP23. W pobliżu bram, okien dachowych i innych miejsc, w których możliwe jest nawet chwilowe narażenie na działanie niekorzystnych warunków atmosferycznych, należy stosować oprawy o większym stopniu ochrony np. IP65. Dodatkową zaletą opraw hermetycznych jest duża odporność na zabrudzenie, co jest szczególnie ważne przy oświetleniu wysokich pomieszczeń i w przypadkach utrudnionego dostępu do opraw.






Paweł Sadowski
Oświetlenie Info